Қанжар және қылқалам (Дзисэй: өлім алдындағы жыр)

Минамото-но Ёсииэ (1039-1106) және Абэ-но Садато (1019-1062)

Минамото

Қамалың құлап, қирады,

Сауытың да сөгілді,

Қаусырмалары, баулары!

Абэ

Уақыт жеп тозған екен-ау,

Жасыл жіптері тігістің.

Соған ғана қапамын!

Минамото-но Ёримаса (1106-1180)

Жер астында шіріген,

Жеміс бермес, гүлдемес

Уа, қайырсыз бөрене!

Мағынасыз өмірге,

Мен де сендей көмілдім.

Тайра-но Таданори (1144-1184)

Ұзақ жолда түн ауа

Ағашқа кеп сүйеніп,

Көлеңкесінде көз ілдім.

Сакураның гүлдері

Сая болар осы түн.

Тайра-но Корэмори (1160-1184)

Өзгермейтін ақиқат:

Фәниге келген әрбір жан

Бақиға кетер түбінде.

Әлемде әділ жоқ қаулы,

Ең әділ үкім – ақ өлім.

Өлсем екен көктемде

Сакураның ағашы

Гүлін көктен төккенде.

Аспандағы толған ай

Сәулесі мені өпкенде. 

Фудзивара-но Мицутика (1176–1221)

Лестіріп жылдың ағысы,

Қалқыған алыс аралға

Тастады жалғыз өзімді.

Иен дала, жазықта,

Таңғы шықтай мөлдіреп,

Ғайып болам күн шыға…

Фудзивара-но Норимоти (1185-1221)

Жат өлкеде, шалғайда,

Тұңғиығына өзеннің

Батамын, еркім тұсаулы.

Құша да алмай соңғы рет,

Сүйген жарымды құсалы. 

Сайто Досан (1494-1556)

 Өкінішсіз,

Тәрк етемін тәнімді,

Бақыр тиын тастағандай

Қайыршыға керексіз.

Оути Ёситака (1507-1551)

Соғыс ойын алаңында

Жеңілген де, жеңген де,

Таңғы шықтың ғұмырындай тым келте,

Найзағайдың жарқылынан тым ерте

сөнеді екен.

Асикага Ёситэру (1536-1565)

Жазғы маусым жаңбыры,

Төгілген жас па? Шық па екен?

Уа, мұңдасым, көкегім!

Қанатыңа жазып атымды,

Бұлттардан асыр хатымды!

Уэсуги Кэнсин (1530-1578)

Қырық тоғыз жылғы ғұмырым,

Бір түндік қана түс екен.

Бір тостаған шараптай

Ұрттап ішер іс екен

Дәуірлеген дәуренім.

Шатасты жібек қара шаш,

Шешілмес тағдыр ісіндей.

Мөлдір шық буға айналды,

Көкке ұшқан Рухтың көшіндей.

Уа, күзгі жел, ес енді,

Түр бұлттардың түндігін.

Қызыл іңір болғанда

Көкірегім мен көгімді

Ай нұрына бөлесін.

Белгісіздік келген жақ,

Белгісіз қайтар жағымыз.

Тереңірек ойласақ

Тән – топырақ,

Құдайдікі жанымыз!

Гүлдер қалай жек көреді

Ескен желді көктемгі?

Һәм сарғайған жапырақтар

Күз көшкенше атыраптан

Бірі қалмай үзіледі.     

МӨЛДІР ШЫҚТАР ТІЗБЕГІ

(танкалар)

Мибу-но Тадаминэ

Қоңыр жел есіп күзгі,

Жетіген ішегін шертеді.

Әуен сырлы бойды алып,

Дірілдеп кетті-ау жүрегім,

Сағыныш мұңы оянып.

             ***

Жеңіл бір жел ессе болды,

Алыстап кетеді көшіп,

Таудағы ақ бұлттар.

Бұлттардай тұрақсыз ба еді,

Сүйіктім, сенің жүрегің?

Саканоуэ-но Корэнори

Тау арасы, алқапта,

Кепкен күріш дестесі…

Күз келгенде өз ұясын қия алмай,

Қаздар көктен жас төкті,

Қиқуына мұң қосып.

Митицунаның анасы

Тән қозып су тасыды,

Көлеңке мүсінің елестеп.

Сағынғанымды айтсам ба?..

Қаулаған шөптер айнытты,

Бейнең де кетті бұлдырап.

   ***

Тұманды түн,

Ай секілді тағдырымның жазуы

Қу медиен құлазу?..

Қайсысының түбі терең,

қараңғы?

Шығар жол жоқ,

Солғын тән мен соқыр бақ!

Сонэ-но Ёситада            

Көктемгі таудың бөктері.

Отыншы суық аттанды.

Бүр жарған терек-талдарға,

Сілтеме суық балтаңды!

Шабатын жерің – қу болсын,

Шаппаған жерің – гүл болсын.

                ***

Түсінен оянды ма

аппақ гүлім,

Тамшылап маңдайынан

моншақ тері.

Шашы да ұйықтағанда қобырайды,

Көңілім жатсынбайды, суымайды.

Исикава Такубоку

Аппақ бір күшік жүгіріп,

Өтті аула тұсынан.

Сұрадым сонда жарымнан:

«Біз де бір жан иесін

Бауырға бассақ қайтеді?..»

Идзуми-Сикибу 

Сүйсініп қарап тұрғанда,

Дірілдеп ағаш бұтағы

Үзілді алқа күлтелі.

Көп күттіріп төгілдің

О, сакура гүлдері!

                  ***

Шуақты күні балықшы,

Алаңсыз ескек еседі...

Ой аулап тыныш қайраңнан.

Құлазу қалды жағада,

Жалғыздыққа байланған. 

                  ***

Түнекті кешіп келіп ем,

Түнекке қайта бет алдым...

Жазмышым, неткен қаталсың?!

Қырқадан асқан қияқ Ай,

Қызырлы нұрға матарсың!

Өлеңдерді «Предсмертные стихи»,

«Японская классическая поэзия» жинақтарынан аударған Төрехан Нәси