Үй жағдайында дәрілік препараттарды жою мәселесі: экология және денсаулық қауіпсіздігі

Дәрілік препараттар – адам денсаулығын сақтауда маңызды құрал. Алайда олардың дұрыс пайдаланылмауы немесе жарамсыз дәрілерді тиісті тәртіппен жоймау – қазіргі қоғамдағы өткір мәселелердің бірі. Үй жағдайында қалдық дәрілерді қоқысқа тастау немесе раковинаға құю – экологиялық жүйелерге де, халық денсаулығына да ұзақ мерзімді қауіп төндіреді. Бұл мәселе бүгінгі таңда Қазақстанда ғана емес, бүкіл әлемде өзекті.

Біз, С.Ж. Асфендияров атындағы ҚазҰМУФармация мектебінің ғылыми бағыты аясында, осы мәселенің маңыздылығын арттыру мақсатында зерттеу жүргізіп, халық арасында ақпараттық сауаттылықты көтеруге үлес қосуды мақсат еттік.

Негізгі мәселе: тұрмыстық деңгейде дәрілерді жою мәдениетінің жоқтығы

Қолданылмай қалған, мерзімі өткен, артық сатып алынған дәрілердің басым бөлігі қарапайым қоқыспен бірге тасталады. Кейбір азаматтар сұйық дәрілерді кәрізге төгеді. Бұл әрекеттердің зияны бірден байқалмағанымен, ұзақ мерзімді әсері өте ауыр болуы мүмкін:

Экологиялық қауіп: көрінбейтін, бірақ қауіпті ластағыштар

Фармацевтикалық қалдықтар – тұрмыстық қалдықтардың ең қауіпті түрлерінің бірі. Зерттеулер көрсеткендей:

Экономикалық тұрғыдан да зиян аз емес: ластанған суды тазарту шығындары, биологиялық зиянды азайту шаралары мемлекет үшін қосымша жүктеме болып саналады.

Денсаулыққа әсері: антибиотикке резистенттілік және улану қаупі

Үй жағдайында дәрілердің дұрыс жойылмауы антибиотиктерге төзімді бактериялардың көбеюіне әсер етеді. Бұл – бүгінде әлемдік деңгейдегі №1 қауіптердің бірі.

Сонымен қатар:

ТДМ–12 (Жауапты тұтыну және өндіріс): біздің жұмысымыздың негізі

Бұл мәселенің шешімі БҰҰ ұсынған Тұрақты даму мақсаттарының 12-мақсаты – жауапты тұтыну және өндіріс талаптарына тікелей сәйкес келеді.

ТДМ–12 шеңберінде:

Біз жүргізген жұмыс осы мақсаттың нақты құрамдас бөлігін қамтиды: тұрмыстық деңгейде дәрілік қалдықтарды дұрыс басқару және ақпараттандыру.

Біздің зерттеу және ақпараттық жұмысымыз

Сіз және магистранттардан тұратын топ төмендегі бағыттарда жұмыс жүргіздіңіз:

Бұл жұмыс студенттердің ғылыми дағдыларын дамытуға ғана емес, қоғамға нақты пайда әкелуге бағытталған.

Ұсыныстар: не істеу керек?

Қорытындылай келе, дәрілік препараттарды дұрыс жою — тек фармацевттердің кәсіби міндеті емес, бұл әрбір азаматтың экологиялық жауапкершілігі. Үй жағдайындағы қарапайым әрекеттердің өзі қоғам денсаулығына, қоршаған ортаға және тұрақты даму принциптеріне тікелей әсер етеді.

ТДМ–12 мақсаттарын жүзеге асыру әр отбасыдан басталады.
Экологияны қорғау – өндіріспен ғана емес, тұрмыстағы ұсақ шешімдерден тұратын тұтас мәдениет.

Авторлары:

Ермеккызы Алия, «Фармация» білім беру бағдарламасының 4-курс студенті

Рахымбаев Нұрғали Аманбайұлы, PhD, кафедраның ғылыми атағы жоқ қауымдастырылған профессоры

С.Ж. Асфендияров атындағы Қазақ ұлттық медицина университеті,

Алматы қаласы