Күй анасы Дина Нұрпейісова туралы сіз білмейтін 10 қызықты дерек

Қазақ күй өнерінің тарихында өшпес із қалдырған есімдердің бірі – Дина Нұрпейісова. Ол тек күйші ғана емес, ұлттың рухани мұрасын ұрпаққа жеткізуші шебер орындаушы әрі композитор болды. Әйел адамның домбыра өнерінде биік дәрежеге жетуі – қазақ мәдениетінде сирек кездесетін құбылыс, ал Дина солардың көшін бастаған тұлға. Енді оның өмірі мен шығармашылығына қатысты ерекше деректерге назар аударайық.

1. 1. Дина Нұрпейісова 1861 жылы қазіргі Атырау облысы аумағында дүниеге келген. Ол кішкентай кезінен бастап-ақ домбыра тартуға қызығушылық танытқан.
   2. Дина бала күнінде өзінің туған әкесі Нұрпейістен күй өнерінің алғашқы сабақтарын алған. Әкесі оның дарынын ерте танып, қолдау көрсеткен.
   3. Ол тоғыз жасында халық арасындағы үлкен той-мерекелерде күй орындап, жұртшылықтың назарын өзіне аударған. Ерекше шеберлігімен кішкентай күйші атанған.
   4. Динаның ұстазы әйгілі Құрманғазы Сағырбайұлы болған. Ол Динаның дарынын жоғары бағалап, күй өнерінің қыр-сырын үйреткен.
   5. Құрманғазының өзі Динаға «менің өнерімді жалғастыратын адам» деген баға берген. Бұл оның өнер жолындағы үлкен жауапкершілігін айқындайды.
   6. Дина Нұрпейісова – қазақ музыка тарихындағы ең танымал әйел күйшілердің бірі. Оның күйшілік дарынына халық та, кәсіби музыка мамандары да жоғары баға берген.
   7. Ол күйді тек орындаушы ғана емес, өзі де жаңа туындылар жазған композитор ретінде танымал болды. Оның күйлері мазмұндық тереңдігімен ерекшеленеді.
   8. Динаның «Әсем қоңыр», «Байжұма», «Көңіл ашар» сияқты күйлері бүгінгі күнге дейін орындалып келеді. Бұл шығармаларда дәстүр мен жаңашылдық үндескен.
   9. Күйші ұзақ өмір сүріп, өнер жолында ғасырлық белесті бағындырған. Ол 1955 жылы 94 жасында Алматыда дүниеден озған.
   10. Дина өмірінің соңғы жылдарында Қазақстан Композиторлар одағының мүшесі болды. Бұл оның шығармашылық еңбегінің ресми мойындалғанын көрсетеді.
       
       

Дина Нұрпейісова жайлы осындай мәліметтер оның қазақ халқының мәдениетіне сіңірген еңбегінің қаншалықты зор екенін көрсетеді. Ол күй өнерін тек сақтап қоймай, оны жаңа деңгейге көтере білген дара тұлға болды. Оның есімі ұлттық рух пен өнердің символына айналды.

Динаның шығармалары әлі де жүректерді тербеп, ұрпаққа шабыт сыйлауда.

Дина Нұрпейісқызы (1861–1955) – қазақтың әйгілі күйші-композиторы, Қазақстанның халық әртісі (1944). Ол Батыс Қазақстан облысында дүниеге келген. Домбыраны әкесінен үйреніп, кейін Құрманғазының шәкірті болды. Ұстазының күйшілік дәстүрін жалғастырып, «Бұлбұл», «Байжұма», «Көгентүп», «1916 жыл» сияқты күйлерді дүниеге әкелді. 75 және 83 жасында өткен республикалық, бүкілодақтық және Орта Азия өнер байқауларында жүлделі орындарға ие болды. Дина қазақтың күй өнерін жаңа деңгейге көтерген ұлы тұлғалардың бірі саналады. Оның «Нұрпейіс келіні» атануы алғашқы ұлы Нұрпейістің есіміне байланысты қалыптасқан.